ভাৰতবৰ্ষৰ গ্ৰামাঞ্চল আৰু দুৰ্গম অঞ্চলসমূহত মাতৃৰ স্বাস্থ্য, শিশুৰ পুষ্টি আৰু প্ৰাক-প্ৰাথমিক শিক্ষা সুনিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ‘সমন্বিত শিশু বিকাশ সেৱা’ (ICDS) আঁচনিয়ে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। অসমত, মহিলা আৰু শিশু বিকাশ বিভাগৰ (WCD Assam) অধীনত পৰিচালিত হাজাৰ হাজাৰ অংগনৱাড়ী কেন্দ্ৰই চাহ বাগিচাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চৰ-চাপৰি অঞ্চললৈকে পুষ্টিহীনতা দূৰীকৰণ আৰু প্ৰাথমিক শিক্ষা প্ৰদানৰ এক শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে কাম কৰি আছে।
Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!অসম চৰকাৰে ২০২৬ বৰ্ষৰ বাবে বৃহৎ পৰিসৰত অংগনৱাড়ী নিযুক্তিৰ প্ৰস্তুতি চলাইছে। এই নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে ৰাজ্যৰ বিভিন্ন জিলাত খালী হৈ থকা হাজাৰ হাজাৰ অংগনৱাড়ী কৰ্মী (Anganwadi Worker) আৰু অংগনৱাড়ী সহায়িকা (Anganwadi Helper) পদসমূহ পূৰণ কৰা হ’ব। ইয়াৰ লগতে, অসম লোকসেৱা আয়োগ (APSC) বা বিভাগীয় পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে সন্মানীয় আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰ (ICDS Supervisor) পদসমূহো পূৰণ কৰা হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছে।
এই সম্পূৰ্ণ নিৰ্দেশিকাখনত অসমৰ প্ৰাৰ্থীসকলৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলো তথ্য সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। অৰ্হতা, বাচনি প্ৰক্ৰিয়া, শেহতীয়া দৰমহা বৃদ্ধিৰ খবৰ, পদোন্নতিৰ নিয়ম, অসমীয়া মাধ্যমৰ কিতাপৰ তালিকা, আৰু বিশেষকৈ ১০০০ তকৈ অধিক শব্দৰে গঠিত চুপাৰভাইজাৰ পৰীক্ষাৰ বিতং পাঠ্যক্ৰম (Syllabus) ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
অসম অংগনৱাড়ী খালী পদ ২০২৬ ৰ অৱলোকন
স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ অংশগ্ৰহণ সুনিশ্চিত কৰিবলৈ, অংগনৱাড়ী কৰ্মী আৰু সহায়িকাৰ নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়া জিলা বা খণ্ড উন্নয়ন বিষয়াৰ (CDPO) কাৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে পৰিচালনা কৰা হয়। আনহাতে, চুপাৰভাইজাৰৰ দৰে প্ৰশাসনিক পদসমূহ ৰাজ্যিক পৰ্যায়ত পৰিচালনা কৰা হয়।
| বিৱৰণ (Parameter) | নিযুক্তিৰ তথ্য (Assam Recruitment Details) |
|---|---|
| প্ৰশাসনিক কৰ্তৃপক্ষ | মহিলা আৰু শিশু বিকাশ বিভাগ, অসম (WCD Assam) |
| পদৰ নাম | অংগনৱাড়ী কৰ্মী (AWW), সহায়িকা (AWH), আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰ |
| আবেদনৰ প্ৰক্ৰিয়া | অফলাইন (CDPO কাৰ্যালয়ত) / অনলাইন (চুপাৰভাইজাৰৰ বাবে) |
| বাচনি প্ৰক্ৰিয়া | মেধা আৰু সাক্ষাৎকাৰ (কৰ্মী/সহায়িকা); লিখিত পৰীক্ষা (চুপাৰভাইজাৰ) |
| লক্ষ্য নিৰ্ধাৰিত প্ৰাৰ্থী | কেৱল অসমৰ স্থায়ী বাসিন্দা হোৱা মহিলা প্ৰাৰ্থী |
২০২৬ বৰ্ষৰ বাবে অৰ্হতাৰ মাপকাঠী (Eligibility Criteria)
অসম চৰকাৰে অংগনৱাড়ী কৰ্মীসকলৰ গুণগত মান বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্যৰে শৈক্ষিক অৰ্হতাসমূহ কঠোৰ কৰিছে।
- শৈক্ষিক অৰ্হতা (Educational Qualifications): অংগনৱাড়ী সহায়িকা (Helper) পদৰ বাবে প্ৰাৰ্থীয়ে নূন্যতম অষ্টম শ্ৰেণী বা দশম শ্ৰেণী (মেট্ৰিক) উত্তীৰ্ণ হ’ব লাগিব। অংগনৱাড়ী কৰ্মী (Worker) পদৰ বাবে শেহতীয়া নিয়ম অনুসৰি প্ৰাৰ্থীয়ে যিকোনো স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত ব’ৰ্ডৰ পৰা দ্বাদশ শ্ৰেণী (Higher Secondary) উত্তীৰ্ণ হোৱাটো বাধ্যতামূলক। আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰ পদৰ বাবে যিকোনো স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী (Graduation) থকাটো প্ৰয়োজনীয়; সমাজতত্ত্ব বা গাৰ্হস্থ্য বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী থকাসকলক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হয়।
- ভাষাৰ জ্ঞান (Linguistic Proficiency): প্ৰাৰ্থীয়ে সলসলীয়াকৈ অসমীয়া ভাষা পঢ়িব, লিখিব আৰু ক’ব পাৰিব লাগিব। ইয়াৰ উপৰিও বৰাক উপত্যকাৰ বাবে বাংলা আৰু বড়োলেণ্ড অঞ্চলৰ বাবে বড়ো ভাষা জনাটো বাঞ্ছনীয়।
- বয়সৰ সীমা (Age Limit): অংগনৱাড়ী কৰ্মী আৰু সহায়িকা পদৰ বাবে বয়সৰ সীমা সাধাৰণতে ১৮ ৰ পৰা ৪৪ বছৰলৈকে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। সংৰক্ষিত শ্ৰেণীৰ (SC/ST/OBC) প্ৰাৰ্থীসকলৰ বাবে চৰকাৰী নিয়ম অনুসৰি বয়সৰ ৰেহাইৰ ব্যৱস্থা থাকে।
- স্থানীয় বাসিন্দা (Local Residency): প্ৰাৰ্থীগৰাকী অসমৰ স্থায়ী বাসিন্দা হোৱাৰ লগতে, যিটো ৱাৰ্ড বা গাওঁ পঞ্চায়তৰ আংগনৱাড়ী কেন্দ্ৰৰ বাবে আবেদন কৰিছে, সেই একেটা এলেকাৰে বিয়াবাহা কৰা মহিলা বা স্থায়ী বাসিন্দা হোৱাটো অত্যন্ত জৰুৰী।
বাচনি প্ৰক্ৰিয়া আৰু পৰীক্ষাৰ আৰ্হি (Selection Process)
অংগনৱাড়ী কৰ্মী আৰু সহায়িকাৰ বাবে (Merit & Interview): এই তৃণমূল পৰ্যায়ৰ পদসমূহৰ বাবে কোনো লিখিত পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত নহয়। প্ৰাৰ্থীসকলে দশম আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীত লাভ কৰা নম্বৰৰ শতকৰা হাৰৰ ভিত্তিত এখন মেধা তালিকা (Merit list) প্ৰস্তুত কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত CDPO কাৰ্যালয়ত নথিপত্ৰ পৰীক্ষণ (Document verification) আৰু এটা সাধাৰণ সাক্ষাৎকাৰ লোৱা হয়। বিধৱা, অনাথ আৰু দৰিদ্ৰ সীমাৰেখাৰ তলৰ (BPL) মহিলাসকলক বাছনি প্ৰক্ৰিয়াত অতিৰিক্ত গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হয়।
আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰৰ বাবে (Written Exam): চুপাৰভাইজাৰ পদৰ বাছনি প্ৰক্ৰিয়াটো যথেষ্ট প্ৰতিযোগিতামূলক। ইয়াত সাধাৰণতে এটা ১০০ বা ২০০ নম্বৰৰ অবজেক্টিভ টাইপ (MCQ) লিখিত পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত হয়। পৰীক্ষাত সাধাৰণ জ্ঞান, অংক, তৰ্কশক্তি, আৰু শিশু বিকাশ সম্পৰ্কীয় প্ৰশ্ন সুধা হয়।
🛑 আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰ পৰীক্ষা ২০২৬ ৰ বিতং পাঠ্যক্ৰম (In-Depth Syllabus Analysis) 🛑
অসমত আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰ (ICDS Supervisor) পদৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ বিচৰা প্ৰাৰ্থীসকলৰ বাবে পাঠ্যক্ৰমৰ প্ৰতিটো বিষয় গভীৰভাৱে অধ্যয়ন কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। এগৰাকী চুপাৰভাইজাৰে অংগনৱাড়ী কৰ্মী আৰু উচ্চ পৰ্যায়ৰ বিষয়াসকলৰ মাজত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংযোগকাৰী হিচাপে কাম কৰে। সেয়েহে পৰীক্ষাত প্ৰাৰ্থীৰ প্ৰশাসনিক দক্ষতা, অসমৰ ইতিহাস আৰু ভূগোলৰ জ্ঞান, মাতৃ আৰু শিশুৰ স্বাস্থ্যৰ বৈজ্ঞানিক জ্ঞান, মনোবিজ্ঞান, আৰু চৰকাৰী আঁচনিসমূহৰ ওপৰত থকা দখল সূক্ষ্মভাৱে পৰীক্ষা কৰা হয়। তলত এই প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সমগ্ৰ পাঠ্যক্ৰমৰ এক অতি বিতং আৰু বিশ্লেষণাত্মক বিৱৰণ (১০০০ তকৈ অধিক শব্দৰ) আগবঢ়োৱা হ’ল।
১. সাধাৰণ জ্ঞান, অসম আৰু ভাৰতৰ ইতিহাস, আৰু সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনা (General Knowledge, History and Current Affairs)
এই খণ্ডটো পৰীক্ষাৰ আটাইতকৈ বহল অংশ য’ত প্ৰাৰ্থীৰ সাধাৰণ সচেতনতা পৰীক্ষা কৰা হয়। বিশেষকৈ অসমৰ আঞ্চলিক জ্ঞানৰ ওপৰত সৰ্বাধিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হয়।
- অসমৰ ইতিহাস (History of Assam): অসমৰ প্ৰাচীন ইতিহাস, কামৰূপ ৰাজ্যৰ উৎপত্তি, বৰ্মন ৰাজবংশ (পুষ্যবৰ্মন, ভাস্কৰবৰ্মন), শালস্তম্ভ ৰাজবংশ আৰু পাল ৰাজবংশৰ বিষয়ে গভীৰ অধ্যয়ন। ইয়াৰ পিছত মধ্যযুগীয় অসমৰ ইতিহাস, বিশেষকৈ আহোম ৰাজত্বকালৰ ৬০০ বছৰীয়া ইতিহাস— চ্যুকাফাৰ আগমনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহ আৰু পুৰন্দৰ সিংহৰ ৰাজত্বকাললৈকে। শৰাইঘাটৰ যুদ্ধত লাচিত বৰফুকনৰ বীৰত্ব, মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ কাৰণ আৰু প্ৰভাৱ, মানৰ অসম আক্ৰমণ, আৰু ১৮২৬ চনৰ ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ ফলশ্ৰুতিত অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ আৰম্ভণি। ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত অসমৰ অৱদান— মণিৰাম দেৱানৰ ফাঁচি, ফুলগুৰি ধেৱা, পথৰুঘাটৰ ৰণ, অসহযোগ আন্দোলন, আৰু ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনত কনকলতা বৰুৱা, কুশল কোঁৱৰ, পিয়লি ফুকন, আৰু তৰুণৰাম ফুকনৰ দৰে স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ জীৱনী আৰু অৱদান।
- ভাৰতৰ ইতিহাস (History of India): প্ৰাচীন ভাৰতৰ সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা, বৈদিক যুগ, মৌৰ্য আৰু গুপ্ত সাম্ৰাজ্য। মধ্যযুগৰ দিল্লী চুলতানী আৰু মোগল সাম্ৰাজ্য। আধুনিক ভাৰতৰ ইতিহাসত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ শাসন, ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহ, ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ জন্ম, বংগ বিভাজন, স্বদেশী আন্দোলন, আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ নেতৃত্বত পৰিচালিত স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ সকলো গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়।
- অসম আৰু ভাৰতৰ ভূগোল (Geography of Assam and India): অসমৰ অৱস্থান, প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্য, জলবায়ু আৰু মাটিৰ প্ৰকাৰ। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাৰ নদ-নদী ব্যৱস্থা। অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্যসমূহ (কাজিৰঙা, মানস, ডিব্ৰু-চৈখোৱা, নামেৰী, ওৰাং, ৰাইমনা, আৰু দিহিং পাটকাই) আৰু ইয়াৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য (যেনে এশিঙীয়া গঁড়, সোণালী বান্দৰ, দেওহাঁহ)। অসমৰ কৃষি, চাহ উদ্যোগ, আৰু খনিজ সম্পদ (কয়লা, খাৰুৱা তেল, প্ৰাকৃতিক গেছ, চূণশিল)। ভাৰতৰ ভূগোলত হিমালয় পৰ্বতমালা, উত্তৰৰ সমতল ভূমি, দাক্ষিণাত্যৰ মালভূমি, জলবায়ু, আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহৰ বিতং বৰ্ণনা।
- ভাৰতীয় ৰাজনীতি আৰু সংবিধান (Indian Polity and Constitution): ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৰচনা, প্ৰস্তাৱনা (Preamble), মৌলিক অধিকাৰ (Fundamental Rights) আৰু মৌলিক কৰ্তব্যসমূহ। ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ নিৰ্দেশক নীতি (DPSP)। কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ গাঁথনি— ৰাষ্ট্ৰপতি, প্ৰধানমন্ত্ৰী, সংসদ (লোকসভা আৰু ৰাজ্যসভা), ৰাজ্যপাল, আৰু বিধানসভা। ন্যায়পালিক ব্যৱস্থা (উচ্চতম ন্যায়ালয় আৰু উচ্চ ন্যায়ালয়)। তৃণমূল পৰ্যায়ৰ প্ৰশাসনৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ পঞ্চায়তী ৰাজ ব্যৱস্থা (৭৩ আৰু ৭৪ তম সংবিধান সংশোধনী) আৰু পৌৰ নিগমৰ কাৰ্যাৱলীৰ বিষয়ে সুক্ষ্ম জ্ঞান থকাটো জৰুৰী।
- সাম্প্ৰতিক পৰিঘটনা (Current Affairs): যোৱা এক বছৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ খবৰসমূহ। ৰাজ্যিক আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ নতুন আঁচনিসমূহ, ক্ৰীড়া, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ শেহতীয়া আৱিষ্কাৰ, বঁটা আৰু সন্মান (পদ্মশ্ৰী, সাহিত্য অকাডেমি, অৰ্জুন বঁটা আদি), আৰু সাম্প্ৰতিক অৰ্থনৈতিক সূচাংকসমূহ।
২. শিশু বিকাশ, মনোবিজ্ঞান আৰু প্ৰাক-প্ৰাথমিক শিক্ষা (Child Development, Psychology and ECCE)
অংগনৱাড়ী কেন্দ্ৰৰ মূল লক্ষ্য হ’ল শিশুৰ সামগ্ৰিক বিকাশ সাধন কৰা। সেয়েহে এগৰাকী চুপাৰভাইজাৰৰ শিশু মনোবিজ্ঞানৰ ওপৰত গভীৰ জ্ঞান থকাটো প্ৰয়োজন।
- মানৱ বিকাশৰ স্তৰসমূহ (Stages of Human Development): গৰ্ভাৱস্থাৰ (Prenatal period) পৰা আৰম্ভ কৰি নৱজাতক (Neonatal), শৈশৱ (Infancy), প্ৰাক-বাল্যকাল (Early childhood), আৰু কৈশোৰ (Adolescence) অৱস্থালৈকে শিশুৰ ক্ৰমবিকাশৰ স্তৰসমূহ। প্ৰতিটো স্তৰত হোৱা শাৰীৰিক, মানসিক, আৱেগিক, আৰু সামাজিক বিকাশৰ সূক্ষ্ম অধ্যয়ন।
- মনোবিজ্ঞানৰ তত্ত্বসমূহ (Psychological Theories): শিশু বিকাশৰ লগত জড়িত বিশ্বৰ প্ৰসিদ্ধ মনোবিজ্ঞানীসকলৰ তত্ত্বসমূহ। জিন পিয়াজেৰ (Jean Piaget) জ্ঞানাত্মক বিকাশৰ তত্ত্ব (Cognitive Development Theory), লেভ ভাইগটস্কিৰ (Lev Vygotsky) সামাজিক-সাংস্কৃতিক তত্ত্ব, আৰু এৰিক এৰিকছনৰ (Erik Erikson) মনো-সামাজিক স্তৰসমূহৰ প্ৰাসংগিকতা।
- প্ৰাক-প্ৰাথমিক শিক্ষা আৰু যত্ন (ECCE – Early Childhood Care and Education): ৩ ৰ পৰা ৬ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ বাবে অংগনৱাড়ী কেন্দ্ৰত প্ৰদান কৰা অনানুষ্ঠানিক প্ৰাক-প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ উদ্দেশ্য আৰু কাৰ্যকাৰিতা। খেল-ধেমালিৰ জৰিয়তে শিক্ষা প্ৰদান (Play-way methods of learning)। শিশুৰ স্থূল চলন দক্ষতা (Gross motor skills – যেনে দৌৰা, জপিয়উৱা) আৰু সূক্ষ্ম চলন দক্ষতা (Fine motor skills – যেনে পেন্সিল ধৰা, ছবি অঁকা) বিকাশৰ কৌশল। ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষানীতি ২০২০ (NEP 2020) ৰ আধাৰত প্ৰাক-প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ গুৰুত্ব।
- বিশেষ প্ৰয়োজন সম্পন্ন শিশু (Children with Special Needs): বিশেষভাৱে সক্ষম শিশুসকলক চিনাক্ত কৰা, তেওঁলোকৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় শিক্ষণ পদ্ধতি, আৰু অটিজম (Autism), ডিচলেক্সিয়া (Dyslexia), বা শাৰীৰিক প্ৰতিবন্ধকতা থকা শিশুসকলক সমাজৰ মূল সূঁতিলৈ অনাৰ প্ৰক্ৰিয়া।
৩. খাদ্য বিজ্ঞান, পুষ্টি আৰু জনস্বাস্থ্য (Food Science, Nutrition and Public Health)
পুষ্টিহীনতা নিৰ্মূল কৰাই হ’ল ICDS ৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য। সেয়েহে পৰীক্ষাৰ এই খণ্ডটো অত্যন্ত কাৰিকৰী আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ।
- খাদ্যপ্ৰাণ আৰু পুষ্টিৰ উপাদান (Nutrients and their Functions): মানৱ শৰীৰৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় মেক্ৰ’নিউট্ৰিয়েণ্ট (Macronutrients) – কাৰ্বোহাইড্ৰেট, প্ৰটিন, আৰু ফেট (চৰ্বী) ৰ জৈৱিক কাৰ্য আৰু উৎস। মাইক্ৰ’নিউট্ৰিয়েণ্ট (Micronutrients) – চৰ্বীত দ্ৰৱণীয় ভিটামিন (A, D, E, K) আৰু পানীত দ্ৰৱণীয় ভিটামিন (B-complex, C)। অত্যাৱশ্যকীয় খনিজ লৱণ যেনে আইৰণ, কেলচিয়াম, আয়’ডিন, ফছফৰাছ, আৰু জিংকৰ মানৱ শৰীৰত গুৰুত্ব আৰু দৈনিক প্ৰয়োজনীয়তা (RDA)।
- অপুষ্টি আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ (Malnutrition and its Effects): শিশুৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া প্ৰটিন-শক্তিৰ অপুষ্টি (Protein-Energy Malnutrition – PEM)। কোৱাছিঅ’ৰকৰ (Kwashiorkor) আৰু মাৰাচমাছ (Marasmus) ৰোগৰ লক্ষণ, কাৰণ, আৰু প্ৰতিকাৰৰ উপায়। পুষ্টিৰ অভাৱত হোৱা ৰোগ যেনে ভিটামিন এ ৰ অভাৱত কুকুৰীকণা (Night blindness), আইৰণৰ অভাৱত ৰক্তহীনতা (Anemia), আয়’ডিনৰ অভাৱত গৰল ৰোগ (Goitre), ভিটামিন চি ৰ অভাৱত স্কাৰ্ভি (Scurvy), আৰু ভিটামিন ডি ৰ অভাৱত ৰিকেটছ (Rickets)।
- মাতৃ আৰু শিশুৰ পুষ্টি (Maternal and Infant Nutrition): গৰ্ভৱতী আৰু প্ৰসূতি মাতৃৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত কেলৰি, প্ৰটিন, আৰু ফলিক এচিডৰ (IFA) গুৰুত্ব। শিশুৰ জীৱনৰ “প্ৰথম ১০০০ দিনৰ” (গৰ্ভধাৰণৰ পৰা ২ বছৰলৈকে) অপৰিসীম গুৰুত্ব। নৱজাতকক শালমইনা গাখীৰ (Colostrum) খুওৱাৰ প্ৰয়োজনীয়তা, প্ৰথম ৬ মাহলৈকে কেৱল মাতৃ দুগ্ধ পান (Exclusive breastfeeding) কৰোৱাৰ উপকাৰিতা, আৰু ৬ মাহৰ পিছত সময়মতে পৰিপূৰক খাদ্য (Complementary feeding / Weaning) আৰম্ভ কৰাৰ নিয়ম।
- ৰোগ প্ৰতিৰোধ আৰু টিকাকৰণ (Immunization and Disease Management): বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ (WHO) নিৰ্দেশনা অনুসৰি বৃদ্ধিৰ চাট (Growth monitoring chart) ব্যৱহাৰ কৰি শিশুৰ ওজন আৰু উচ্চতাৰ জোখ লোৱা আৰু SAM (Severe Acute Malnutrition) শিশুক চিনাক্ত কৰা। ৰাষ্ট্ৰীয় টিকাকৰণ কাৰ্যসূচীৰ (Universal Immunization Programme) অধীনত বি.চি.জি (BCG), পলিঅ’ (OPV, IPV), পেণ্টাভ্যালেণ্ট (Pentavalent), ৰোটা ভাইৰাছ, আৰু মিজলছ-ৰুবেলা (MR) ভেকচিনৰ সঠিক সময়সূচী। সাধাৰণ ৰোগ যেনে ডায়েৰিয়া (ORS আৰু জিংকৰ ব্যৱহাৰ), নিউমোনিয়া, জৰ, আৰু কৃমিৰ সংক্ৰমণ (Albendazole ৰ ব্যৱহাৰ) ৰ পৰিচালনা। পৰিষ্কাৰ পানী, অনাময় ব্যৱস্থা আৰু ব্যক্তিগত স্বাস্থ্যবিধি (WASH protocols)।
৪. সমাজতত্ত্ব, সমাজকৰ্ম আৰু মহিলা সৱলীকৰণ (Sociology, Social Work and Women Empowerment)
- সমাজৰ গাঁথনি আৰু পৰিয়াল (Social Structure and Family): ভাৰতীয় সমাজ ব্যৱস্থা, পৰিয়ালৰ প্ৰকাৰ (যুটীয়া পৰিয়াল আৰু একক পৰিয়াল), বিবাহৰ প্ৰকাৰ আৰু ইয়াৰ সামাজিক গুৰুত্ব। গ্ৰামাঞ্চল আৰু জনজাতীয় সমাজৰ বৈশিষ্ট্য।
- সামাজিক সমসাসমূহ আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ (Social Problems and Women’s Rights): ভাৰতত মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা প্ৰধান সমস্যাসমূহ— দৰিদ্ৰতা, নিৰক্ষৰতা, লিংগ বৈষম্য (Gender inequality), কন্যা ভ্ৰূণ হত্যা (Female foeticide), বাল্য বিবাহ, যৌতুক প্ৰথা, আৰু ঘৰুৱা হিংসা। এই সমস্যাসমূহ নিৰ্মূল কৰাৰ বাবে থকা আইনী ব্যৱস্থাসমূহ যেনে ঘৰুৱা হিংসা প্ৰতিৰোধ আইন (PWDVA), বাল্য বিবাহ নিৰোধক আইন আদিৰ বিষয়ে সাধাৰণ ধাৰণা।
- চৰকাৰী আঁচনিসমূহ (Government Schemes for Women & Child): সমন্বিত শিশু বিকাশ সেৱা (ICDS) ৰ ইতিহাস, ইয়াৰ ছয়টা মূল সেৱা আৰু উদ্দেশ্য। ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আঁচনিসমূহ যেনে— পোষণ অভিযান (POSHAN Abhiyaan 2.0), প্ৰধানমন্ত্ৰী মাতৃ বন্দনা যোজনা (PMMVY), মিছন বাৎসল্য (Mission Vatsalya), আৰু মিছন শক্তি (Mission Shakti)। অসম চৰকাৰৰ বিশেষ আঁচনিসমূহ যেনে অৰুণোদয় আঁচনি (Orunodoi Scheme), আয়ুষ্মান অসম, আৰু মহিলা আত্মসহায়ক গোটৰ (SHG – জীৱিকা সখী) জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ সৱলীকৰণ।
৫. সাধাৰণ ইংৰাজী আৰু অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণ (General English and Assamese Language)
প্ৰশাসনিক কাম-কাজ আৰু প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ভাষাৰ ওপৰত দখল থকাটো বাধ্যতামূলক।
- General English: Grammar rules covering Parts of Speech, Tenses and sequence of tenses, Active and Passive Voice, Direct and Indirect Speech (Narration), Articles, and Prepositions. Vocabulary building including Synonyms, Antonyms, Idioms, Phrases, and One-word substitutions. Sentence structure, spotting errors in sentences, and Reading Comprehension.
- অসমীয়া ব্যাকৰণ (Assamese Grammar): বৰ্ণমালা, সন্ধি, সমাস, প্ৰত্যয়, কাৰক আৰু বিভক্তি। সমাৰ্থক শব্দ (Synonyms), বিপৰীত শব্দ (Antonyms), এশাৰীত প্ৰকাশ কৰা (One-word substitution), আৰু জতুৱা ঠাঁচ আৰু খণ্ডবাক্য (Idioms and phrases)। বাক্যৰ গঠন, ভুল সংশোধন, আৰু প্ৰশাসনিক শব্দাৱলীৰ ব্যৱহাৰ।
৬. পাটিগণিত আৰু তৰ্কশক্তি (Arithmetic and Logical Reasoning)
অংগনৱাড়ী কেন্দ্ৰৰ খাদ্যৰ ষ্টক, যোগান, আৰু বাজেটৰ হিচাপ ৰাখিবলৈ অংকৰ জ্ঞান অতি আৱশ্যকীয়।
- পাটিগণিত (Arithmetic): সংখ্যা প্ৰণালী (Number system), সৰলীকৰণ (Simplification), ভগ্নাংশ (Fractions) আৰু দশমিক। ল.সা.গু (LCM) আৰু গ.সা.গু (HCF)। শতকৰা হাৰ (Percentage) যিটো পুষ্টিহীনতাৰ হাৰ উলিয়াবলৈ দৰকাৰ হয়। লাভ আৰু লোকচান (Profit & Loss), সৰল আৰু চক্ৰবৃদ্ধি সুত (Simple & Compound Interest)। অনুপাত আৰু সমানুপাত (Ratio and Proportion), সময় আৰু কাৰ্য (Time and Work), সময় আৰু দূৰত্ব (Time and Distance), আৰু গড় (Average)। পৰিমিতি (Mensuration) – আয়তক্ষেত্ৰ, বৰ্গক্ষেত্ৰ, বৃত্ত, আৰু ত্ৰিভুজৰ কালি আৰু পৰিসীমা নিৰ্ণয়।
- তৰ্কশক্তি (Logical Reasoning): বৰ্ণমালা আৰু সংখ্যাৰ ক্ৰম (Number and Alphabet Series), কোডিং-ডিকোডীং (Coding-Decoding), তেজৰ সম্পৰ্ক (Blood Relations – পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক নিৰ্ণয়), দিশ নিৰ্ণয় (Direction Sense Test), ভেন চিত্ৰ (Venn Diagrams), শাৰী আৰু স্থান নিৰ্ণয় (Ranking and Order), আৰু সাধাৰণ পাজল (Puzzles)। তথ্যৰ বিশ্লেষণ (Data Interpretation) যেনে পাই চাৰ্ট আৰু বৰ্ণনামূলক তালিকাৰ ওপৰত আধাৰিত প্ৰশ্ন যিটো Poshan Tracker এপৰ ডাটা বিশ্লেষণৰ লগত সাদৃশ্যপূৰ্ণ।
প্ৰস্তুতিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ কিতাপসমূহ (Recommended Books for Preparation)
অসমৰ চুপাৰভাইজাৰ পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাবলৈ নিৰ্ভৰযোগ্য কিতাপ বাছনি কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
| বিষয় (Subject Domain) | কিতাপৰ নাম (Recommended Book) | লিখক / প্ৰকাশক (Author / Publisher) |
|---|---|---|
| অসমৰ সাধাৰণ জ্ঞান (Assam GK) | Assam Year Book 2026 (English Medium) | Dr Rohini Kr Baruah, Biswajit Nath |
| সাধাৰণ পৰিক্ৰমা আৰু গাইড | A Handbook of DME Recruitment Exam | ML Publication |
| অংগনৱাড়ীৰ সম্পূৰ্ণ গাইড | Assam Anganwadi Sahayika Preparation Book | Examinspect |
| অংগনৱাড়ী কৰ্মী গাইড | Assam Anganwadi Worker Preparation Book | Examinspect |
| তৰ্কশক্তি (Reasoning) | A Modern Approach to Logical Reasoning | R.S. Aggarwal |
| ইংৰাজী ব্যাকৰণ (English Grammar) | Objective General English | S.P. Bakshi |
দৰমহা আৰু ২০২৬ বৰ্ষৰ ধৰ্মঘট/বৃদ্ধি (Assam Anganwadi Salary & 2026 News)
অসম অংগনৱাড়ী দৰমহা ২০২৬: অংগনৱাড়ী কৰ্মী আৰু সহায়িকাসকলক “সন্মানীয় কৰ্মী” (Honorary workers) হিচাপে গণ্য কৰা হয় আৰু তেওঁলোকক কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ যুটীয়া অৱদানেৰে মাহিলী পাৰিতোষিক প্ৰদান কৰা হয়। শেহতীয়াকৈ অসম চৰকাৰে এই পাৰিতোষিক বৃদ্ধি কৰিছে।
- অংগনৱাড়ী কৰ্মী (AWW): কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ৪,৫০০ টকা আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ ৩,৫০০ টকা মিলাই প্ৰতিমাহে মুঠ ৮,০০০ টকা।
- অংগনৱাড়ী সহায়িকা (AWH): কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ২,২৫০ টকা আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ ১,৭৫০ টকা মিলাই প্ৰতিমাহে মুঠ ৪,০০০ টকা।
- আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰ: তেওঁলোক ৰাজ্য চৰকাৰৰ নিয়মীয়া কৰ্মচাৰী আৰু তেওঁলোকক পে-বেণ্ড (Pay Band-2) অনুসৰি ১৪,০০০ ৰ পৰা ৬০,৫০০ টকালৈকে (গ্ৰেড পে ৭,৪০০) দৰমহা প্ৰদান কৰা হয়, য’ত প্ৰাৰম্ভিক দৰমহা প্ৰায় ৩২,০০০ ৰ পৰা ৪২,০০০ টকা হয়।
২০২৫-২০২৬ বৰ্ষৰ শেহতীয়া খবৰ আৰু প্ৰতিবাদ: অসম ৰাজ্যিক অংগনৱাড়ী কৰ্মী আৰু সহায়িকা সন্থাৰ (ASAWHU) নেতৃত্বত শেহতীয়াকৈ ব্যাপক প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা হৈছে। বিত্ত মন্ত্ৰী অজন্তা নেওগে ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰৰ পৰা দৰমহা বৃদ্ধিৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যদিও বাজেটত সঠিক নিধি আবণ্টন নকৰাৰ অভিযোগ তুলি শ্ৰমিকসকলে ২১ মাৰ্চ, ২০২৫ তাৰিখে “দিছপুৰ চলো” (Dispur Chalo) কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে। সন্থাৰ নেত্ৰী জয়মতী দাস আৰু ইন্দিৰা নেৱাৰে চৰকাৰক তেওঁলোকৰ ন্যায্য প্ৰাপ্য সোনকালে মুকলি কৰি দিবলৈ দাবী জনাইছে।
কৰ্ম পৰিচয়ৰ তুলনা (Job Profile: AWW vs ASHA vs Primary Teacher)
- অংগনৱাড়ী কৰ্মী (WCD বিভাগ): এটা নিৰ্দিষ্ট কেন্দ্ৰত বহি কাম কৰিব লাগে। তেওঁলোকে ০-৬ বছৰীয়া শিশুৰ প্ৰাক-প্ৰাথমিক শিক্ষা, গৰ্ভৱতী মাতৃৰ স্বাস্থ্যৰ খবৰ ৰখা আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্য বিতৰণ কৰে। ইয়াৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত মাহিলী পাৰিতোষিক (Honorarium) পোৱা যায়।
- আশা কৰ্মী (ASHA – স্বাস্থ্য বিভাগ): তেওঁলোক হ’ল ভ্ৰাম্যমাণ স্বাস্থ্য কৰ্মী। ঘৰে ঘৰে গৈ গৰ্ভৱতী মহিলাক চিকিৎসালয়লৈ নিয়া আৰু টিকাকৰণৰ ব্যৱস্থা কৰা তেওঁলোকৰ মূল কাম। তেওঁলোকৰ উপাৰ্জন নিৰ্দিষ্ট কামৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি (Task-based incentives) পোৱা যায়।
- প্ৰাথমিক শিক্ষক (শিক্ষা বিভাগ): চৰকাৰী বিদ্যালয়ৰ নিয়মীয়া কৰ্মচাৰী। তেওঁলোকে সম্পূৰ্ণ পে-স্কেল, পেঞ্চন, আৰু অন্যান্য চৰকাৰী সুবিধা লাভ কৰে, যিটো অংগনৱাড়ী কৰ্মীসকলৰ নাই।
পদোন্নতিৰ নিয়ম (Departmental Promotion Rules)
অসম চৰকাৰৰ নিয়ম অনুসৰি অংগনৱাড়ী কৰ্মীসকলৰ বাবে পদোন্নতিৰ সুন্দৰ ব্যৱস্থা আছে:
১. সহায়িকাৰ পৰা কৰ্মীলৈ: খালী হোৱা অংগনৱাড়ী কৰ্মীৰ পদসমূহৰ ৫০% পদ কেৱল সেইসকল অংগনৱাড়ী সহায়িকাৰ দ্বাৰা পূৰণ কৰা হয়, যিসকলৰ নূন্যতম শিক্ষাগত অৰ্হতা আছে আৰু একেৰাহে কমেও ৫ বছৰ সেৱা আগবঢ়াইছে। ২. কৰ্মীৰ পৰা চুপাৰভাইজাৰলৈ: দীৰ্ঘদিনীয়া সেৱাৰ পুৰস্কাৰ স্বৰূপে, চুপাৰভাইজাৰৰ খালী পদৰ ৫০% পদ বিভাগীয় পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে কেৱল স্নাতক ডিগ্ৰীধাৰী আৰু নূন্যতম ৫-১০ বছৰৰ অভিজ্ঞতা থকা অংগনৱাড়ী কৰ্মীসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰা হয়। এই পদোন্নতিয়ে তেওঁলোকক সন্মানীয় কৰ্মীৰ পৰা নিয়মীয়া চৰকাৰী কৰ্মচাৰীলৈ উন্নীত কৰে।
সফলতাৰ অনুপ্ৰেৰণাদায়ক কাহিনী (Motivation & Success Stories)
অসমৰ অংগনৱাড়ী ব্যৱস্থাত এনে কিছুমান মহিলা আছে যিয়ে প্ৰতিকূলতা নেওচি সমাজলৈ আদৰ্শ দাঙি ধৰিছে।
ৰণিমা দাসৰ অতুলনীয় ত্যাগ (Ranima Das – Forbes W-Power 2024): অসমৰ এগৰাকী ৪৪ বছৰীয়া অংগনৱাড়ী কৰ্মী ৰণিমা দাসে যোৱা ১৭ বছৰ ধৰি গৰ্ভৱতী মহিলা আৰু শিশুসকলৰ যতন লৈ আহিছে। চৰকাৰীভাৱে কোনো সুকীয়া অংগনৱাড়ী ভৱন নথকাত, তেওঁ নিজৰ ঘৰৰ এটা সৰু কোঠাকেই অংগনৱাড়ী কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে, য’ত তেওঁ শিশুসকলক দুপৰীয়াৰ আহাৰ খুওৱাৰ লগতে শিক্ষাদানো কৰে। তেওঁৰ এই নিস্বাৰ্থ সেৱাৰ বাবে তেওঁক সমগ্ৰ ভাৰতৰ ২৩ লাখ অংগনৱাড়ী কৰ্মীৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে সন্মানীয় Forbes India W-Power list 2024 ত স্থান দিয়া হৈছে। এয়া সমগ্ৰ অসমৰ বাবে এক গৌৰৱৰ বিষয়।
মাতৃৰ সংগ্ৰাম আৰু কন্যাৰ সাফল্য (Diksha Sarkar’s APSC Success): শ্ৰীভূমি জিলাৰ (পূৰ্বৰ কৰিমগঞ্জ) এগৰাকী অংগনৱাড়ী কৰ্মী বেবী সৰকাৰে স্বামীগৃহৰ পৰা বিতাৰিত হৈ এটা সৰু ভাড়াহৰত থাকি অতিকৈ কষ্টৰে নিজৰ কন্যা দীক্ষাক ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল। মাতৃৰ এই হাড়ভঙা পৰিশ্ৰম আৰু অনুপ্ৰেৰণাক সৰোগত কৰি, কন্যা দীক্ষা সৰকাৰে অসম লোকসেৱা আয়োগৰ (APSC CCE 2023) পৰীক্ষাত সমগ্ৰ অসমৰ ভিতৰতে অষ্টম (8th) স্থান দখল কৰি সমাজলৈ এক বৃহৎ বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰে। এগৰাকী সাধাৰণ অংগনৱাড়ী কৰ্মীৰ কন্যাইও নিজৰ একাগ্ৰতাৰে সৰ্বোচ্চ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিব পাৰে বুলি তেওঁ প্ৰমাণ কৰিলে।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন (Top 10 FAQs)
প্ৰশ্ন ১: অসমত অংগনৱাড়ী কৰ্মী পদৰ বাবে শিক্ষাগত অৰ্হতা কি? উত্তৰ: শেহতীয়া নিয়ম অনুসৰি অংগনৱাড়ী কৰ্মী পদৰ বাবে প্ৰাৰ্থীয়ে দ্বাদশ শ্ৰেণী (Higher Secondary) উত্তীৰ্ণ হ’ব লাগিব। সহায়িকা পদৰ বাবে অষ্টম বা দশম শ্ৰেণী উত্তীৰ্ণ হ’লে প্ৰযোজ্য হয়।
প্ৰশ্ন ২: অংগনৱাড়ী কৰ্মী বা সহায়িকাৰ বাবে কোনো লিখিত পৰীক্ষা হয় নেকি? উত্তৰ: নহয়, এই পদসমূহৰ বাবে কোনো লিখিত পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত নহয়। প্ৰাৰ্থীৰ শৈক্ষিক নম্বৰৰ ভিত্তিত মেধা তালিকা প্ৰস্তুত কৰি সাক্ষাৎকাৰৰ জৰিয়তে বাছনি কৰা হয়।
প্ৰশ্ন ৩: অসম অংগনৱাড়ী চুপাৰভাইজাৰ পৰীক্ষাৰ আৰ্হি কি? উত্তৰ: আই.চি.ডি.এছ চুপাৰভাইজাৰ পদৰ বাবে সাধাৰণতে এটা ১০০ বা ২০০ নম্বৰৰ অবজেক্টিভ টাইপ লিখিত পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত হয়, য’ত সাধাৰণ জ্ঞান, অংক, শিশু বিকাশ, আৰু তৰ্কশক্তিৰ প্ৰশ্ন সুধা হয়।
প্ৰশ্ন ৪: অসমত বৰ্তমান এগৰাকী অংগনৱাড়ী কৰ্মীৰ দৰমহা কিমান? উত্তৰ: শেহতীয়া বৃদ্ধিৰ পিছত অসমত এগৰাকী অংগনৱাড়ী কৰ্মীয়ে প্ৰতিমাহে মুঠ ৮,০০০ টকা আৰু সহায়িকাই ৪,০০০ টকা লাভ কৰে (কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ দুয়োটা অংশ মিলাই)।
প্ৰশ্ন ৫: বহিঃৰাজ্যৰ প্ৰাৰ্থীয়ে অসমত অংগনৱাড়ী পদৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব নেকি? উত্তৰ: নোৱাৰে। এই পদৰ বাবে কেৱল অসমৰ স্থায়ী বাসিন্দা আৰু নিৰ্দিষ্ট ৱাৰ্ড বা পঞ্চায়তৰ স্থানীয় মহিলাসকলেহে আবেদন কৰিব পাৰিব।
প্ৰশ্ন ৬: অংগনৱাড়ী কৰ্মীসকলে কিয় ধৰ্মঘট কৰি আছে? উত্তৰ: অসম ৰাজ্যিক অংগনৱাড়ী কৰ্মী আৰু সহায়িকা সন্থাই (ASAWHU) তেওঁলোকৰ দৰমহা বৃদ্ধিৰ লগতে নিয়মীয়া কৰ্মচাৰীৰ মৰ্যাদা দাবী কৰি শেহতীয়াকৈ ২১ মাৰ্চ, ২০২৫ তাৰিখে “দিছপুৰ চলো” কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে।
প্ৰশ্ন 7: এগৰাকী অংগনৱাড়ী সহায়িকাই কৰ্মী পদলৈ পদোন্নতি পাব পাৰেনে? উত্তৰ: হয়, বিভাগীয় নিয়ম অনুসৰি খালী কৰ্মী পদৰ ৫০% পদ কেৱল নূন্যতম ৫ বছৰৰ অভিজ্ঞতা থকা আৰু উপযুক্ত শিক্ষাগত অৰ্হতা থকা সহায়িকাসকলৰ পদোন্নতিৰ বাবে সংৰক্ষিত থাকে।
প্ৰশ্ন ৮: অসমত অংগনৱাড়ী চুপাৰভাইজাৰ পৰীক্ষাৰ বাবে সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কিতাপ কোনখন? উত্তৰ: সাধাৰণ জ্ঞানৰ বাবে ড° ৰোহিনী কুমাৰ বৰুৱাৰ ‘Assam Year Book 2026’, আৰু বিভাগীয় প্ৰস্তুতিৰ বাবে Examinspect ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত ‘Assam Anganwadi Worker Preparation Book’ অত্যন্ত লাভদায়ক।
প্ৰশ্ন ৯: অংগনৱাড়ী কৰ্মীৰ মূল কাম কি? উত্তৰ: ০-৬ বছৰৰ শিশুক প্ৰাক-প্ৰাথমিক শিক্ষা প্ৰদান কৰা, গৰ্ভৱতী আৰু প্ৰসূতি মাতৃক পুষ্টিকৰ খাদ্য বিতৰণ কৰা, বৃদ্ধিৰ চাট নিৰীক্ষণ কৰা, আৰু স্বাস্থ্য বিভাগৰ সৈতে লগ লাগি টিকাকৰণ কাৰ্যসূচীত সহায় কৰা।
প্ৰশ্ন ১০: আবেদন কৰিবলৈ কি কি নথিপত্ৰৰ প্ৰয়োজন? উত্তৰ: দশম/দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ মাৰ্কশ্বিট আৰু চাৰ্টিফিকেট, স্থায়ী ঠিকনাৰ প্ৰমাণপত্ৰ (Voter ID/Aadhaar), পাছপ’ৰ্ট চাইজ ফটো, জাতিৰ প্ৰমাণপত্ৰ (প্ৰযোজ্য হ’লে), আৰু বিধৱা/অনাথৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োজনীয় প্ৰমাণপত্ৰ।